आनुवंशिकताको दोष अपागंताको मूख्य कारण

यज्ञमूर्ति तिमिल्सिना/पाल्पा ११ मंसि

आनवंशिकताको दोष धेरै जसो अपागंताको कारण हुने गरेको स्वयं अपागंता भएका व्यक्तिका अभिभावक तथा सम्वन्धित विशेषज्ञहरूले बताएका छन् । यसरी अपागं भएकाहरुको बौद्धिक क्षमता भने निकै बढी हुने गरेको समेत पाइएको छ ।
शारिरीक तथा मानसिक अपागं भएकाहरुको दैनिकी बुझ्न पाल्पाका गाउँ गाउँमा पुगेका पत्रकारहरूसाग आफ्नो १५ वर्ष उमेरको अपागंताको समस्या भोगिरहेको छोरालाई हृवील चियरमा राख्दै यम्घा ४ पाल्पाकी दमयन्ती विकले भनिन् उ गर्वमा रहेको ८ महिनामा मलाई बेस्सरी झाडापखाला भयो, त्यसैको प्रभावले होला त्यो गर्वमा रहेको छोराले राम्रोसाग बोल्न र हिड्न सक्दैन ।’
बच्चा जन्मानासाथ राम्रोसाग नर्फकने, नसुत्ने गरेपछि मिसन अस्पताल पुर्‍याउँदा निको नभएको पारसमणी विककी आमा दमयन्तीले बताइन् । पाल्पा सिविर आर कार्यक्रमका सहजकर्ता भोजराज तिमिल्सिनाका अनुसार उनलाई सानैमा फिजियोथेरापी गर्न सकेको भए केही हदसम्म निको हुन सक्ने थियो । पाल्पा सिविरआरको सहयोगमा हृवीलचियर पाएपछि छोराको मुहारमा खुसीयाली छाएको छ उनी आमा दमयन्तीले भनिन्, नजिक नजिक हिड्न समेत ज्यादै सजिलो भएको छ ।
अरू सपागं जस्तै हिड्डुल गर्न र बोल्न नसकेपनि बौद्धिकतामा भने आफ्नो छोरा निकै टाठो भएको बताउँछिन् यम्घा ४ का २३ वर्षिय तारा खनालकी आमा गीतादेवी खनाल । ताराका हजुरवुबा छविलाल खनाल आफ्नो नाती जन्मेपछि राम्रोसाग दुध नचुस्ने, निकै रुने, औषधीले काम नगर्ने भएपछि उनको उपचारका लागि प्रयास गरिएपनि सफल हुन नसकिएको बताउँछन् । दर्लमडाँडा उच्च माविको कक्षा ५ मा पढ्दै गरेकी सीता आले छारे र मस्तिष्क घातबाट पिडीत छन् तर उनले फिजियोथेरापीको सेवा पाएपछि अरू सपागंजस्तै स्कुल आउन र जान सक्ने भएको विद्यालयका प्र अ पिताम्वर शर्माले बताए । सीताका अति मिलनसार साथी सोमप्रसाद गैरेले भने उनलाई स्कुल आउदा कहिलेकाही सहयोग गर्नुपरेपनि उनी आफै पनि निरन्तर स्कुल आएर आफूसागै पढ्न सक्ने भएको बताउँछन् ।
सामान्य रूपले हिड्न र बोल्न सक्नेहरू पछिल्लो समयमा आत्मनिर्भरको बाटो रोज्ने गरेको भएपनि दैनिकी गुजार्न हृवीलचियर प्रयोग गर्नुपर्ने र खाना खान देखि कपडा लगाउन सम्म अभिभावककै भर पर्नुपर्ने कतिपय अपागं हरूलाई बाख्रा उपहार दिएर उनीहरूलाई सहयोग गरिएको गाउँ अपागंता पुर्नस्थापना केन्द्र चापपानीकी गीता ढकालको भनाई छ । पहिले गुलेली बोकेर चरा मार्न हिड्ने आफ्नो छोरा खड्गले बाख्रा पाएपछि त्यसैको स्याहार सुसार गर्न ध्यान दिने गरेको बताउँछन् चापपानी चुन्द्रडाँडाका जयन्तबहादुर गाहा ।
हालसम्म जिल्ला र जिल्ला बाहिरका गरी १५ सय ४ जना आफ्नो संस्था पाल्पा सिविरआरबाट प्रत्यक्ष लाभान्वित भएको पाल्पा सिविआरका कार्यक्रमका संयोजक देव थापाको भनाई छ ।

अपांगता सरोकारमा थप सामग्री